Rachèl Wannet (Radboud Universiteit): persoonlijk ontwikkelingsjaar kan heel verstandige keuze zijn

Rachèl Wannet is senior marketing communicatie specialist van de afdeling Onderwijsmarketing bij Radboud Universiteit in Nijmegen. Ze helpt leerlingen van het voortgezet onderwijs bij de oriëntatie op hun studiekeuze. Dat kan zijn voor de eigen Radboud Universiteit, maar ook voor een andere opleiding. Of wellicht voor een persoonlijk ontwikkelingsjaar. Een neutrale kijk, in het belang van de persoon zelf. We vroegen Rachèl naar haar ervaringen.

Rachèl, wat houdt jouw functie precies in?

Bij Onderwijsmarketing denk je wellicht dat we vooral werven, maar dat is niet wat we doen. Samen met mijn collega’s zet ik me in om de juiste leerling naar de juiste plek te helpen. Dat kan bij ons op de universiteit zijn, maar ook bij een andere universiteit of een hbo-instelling. We schetsen een eerlijk beeld en proberen leerlingen na te laten denken over vragen als ‘Wie ben ik’,  ‘Wat wil ik?’ en ‘Welke schoolvakken vind ik leuk?’. We vertellen natuurlijk ook over de verschillen tussen het vwo en het hoger onderwijs, wat de studie en colleges inhouden, en wat het studentenleven zoal met zich meebrengt. Vandaaruit krijgt de leerling een betere kijk op wat goed past als logische vervolgstap.

Hoe komen jullie in contact met leerlingen?

We zijn al heel vroeg betrokken bij het studiekeuzeproces, vanaf de klassen drie en vier van het voortgezet onderwijs. De Open dagen zijn natuurlijk essentiële momenten bij de studiekeuze. Zo hebben we speciaal voor 4 vwo’ers een voorlichtingsdag waarbij de leerlingen naar onze campus komen. En natuurlijk is er onze Bachelor Open dag waar 4, 5 en 6 vwo’ers kennis kunnen maken met onze opleidingen en op het studiekeuzeplein deel kunnen nemen aan algemene voorlichtingen over het studiekeuzeproces. Het is bijvoorbeeld belangrijk om te laten zien en voelen wat het verschil is tussen vwo en een eerste studentenjaar.

We laten ook het verschil tussen hbo en universiteit zien. En bieden workshops aan waar de scholier gaat achterhalen wat bij hem of haar past. Die eerste oriëntatiestap van ‘wat vind ik nou echt leuk?’ wordt hier uitgebreid in besproken. En binnenkort komen we met een driedaags programma om startende studenten kennis te laten maken met de academische wereld. Het is belangrijk dat zij de sfeer proeven en dat mensen elkaar persoonlijk en fysiek ontmoeten. Dit effect kun je online niet bereiken. De Radboud Universiteit campus is klein en knus. Wil je per se naar de ‘grote wereld’ dan passen de universiteiten in het westen van ons land wellicht beter.

Hoe lopen de aanmeldingen in deze coronatijd?

Ondanks dat nu vrijwel alles online gaat, hebben we voor de Open dagen van de Radboud Universiteit heel veel aanmeldingen. Online aanmelden is wellicht ook wat laagdrempeliger voor de scholier en zijn/haar ouder en mensen durven makkelijk vragen te stellen in de schriftelijke chats. De evaluaties van degenen die zich oriënteren zijn ook goed. In de coronatijd denken veel 4- en 5 vwo’ers: volgend jaar kunnen we fysiek ook nog een kijkje nemen. Voor 6 vwo‘ers is het extra triest, want ze werken al 1,5 jaar online en kunnen niet meer naar een fysieke Open Dag of voorlichtingsbijeenkomst. Bij sommige leerlingen zal de twijfel over de keuze, die altijd al zo lastig is, in deze online tijd extra toenemen.

Waarom besteden jullie zoveel tijd aan leerlingen die misschien niet eens bij jullie gaan studeren?

Het maken van een studiekeuze is een lang en complex proces, waarbij het echt superbelangrijk is om je goed te oriënteren. We merken vaak dat vragen over wat je echt wilt en kunt worden overgeslagen. De kans op een verkeerde keuze is dan aanzienlijk. Het uitval- en switchpercentage op de universiteit is best hoog. Op hbo’s ligt dit trouwens doorgaans nog hoger. Die uitval komt vaak als men zich niet genoeg verdiept heeft in zichzelf en de studiemogelijkheden.

Stel een leerling weet echt niet wat hij of zij wil. Wat doe je dan?

De keuze is natuurlijk aan de leerling zelf. Maar een persoonlijk ontwikkelingsjaar kan een heel verstandige keuze zijn. Met een zinvolle invulling en professionele ondersteuning is dat zeker geen weggegooide tijd. Het kan juist superveel opleveren voor jouw leven. In deze belangrijke fase is het sowieso goed om stil te staan bij jezelf. Daar kun je in je latere loopbaan veel profijt van hebben. Dit geldt niet alleen voor leerlingen die de overstap willen maken naar een wetenschappelijke- of beroepsopleiding en het niet weten of veel keuzestress hebben. Eigenlijk is het zinvol voor elk persoon, ook voor mensen die een verkeerde studiekeuze hebben gemaakt.

Hoe besteden jullie aandacht aan zo’n persoonlijk ontwikkelingsjaar?

We bieden bij onze Open dagen onder meer sessies met het TussenjaarKenniscentrum. Deze onafhankelijke organisatie laat alle tussenjaaropties aan bod komen en bespreekt de kansen en risico’s. Ook werken we al een jaar of vijf samen met de Jonge Helden Academie. Vooral de systematische aanpak spreekt mij aan. Ze helpen mensen in een persoonlijk ontwikkelingsjaar met een studie- of loopbaankeuze. Dit kan een proces van een jaar zijn, maar kan ook enkele maanden duren, er is veel maatwerk mogelijk.

Je leert kennen wie je bent en wat je wilt. Een ontwikkelingsproces waarin je ook echt aan de slag gaat en waar een goed plan uit komt. Je gaat ook echt het werkveld in. Je komt er in contact met mensen die je verder kunnen helpen. Zo leert een scholier dus ook om zijn eigen netwerk in te zetten, iets dat heel waardevol kan zijn om erachter te komen welk werkveld jou leuk lijkt.  Een dergelijk programma is echt een waardevolle aanvulling op het onderwijs. Op onze 4-vwo dag verzorgt Jonge Helden Academie een onderdeel met interactieve spellen. Ook hebben ze colleges gegeven over gedrag van jongeren.

Hoe betrekken jullie de ouders erbij?

Op de Open dag spreken we natuurlijk veel ouders. Ook is de Jonge Helden Academie hier met een aantal ouders aan de slag gegaan. Ouders hebben immers een belangrijke invloed op het studiekeuzeproces van hun kind. Ouders beseffen zich dat vaak niet. Maar jaar in jaar uit blijkt dat uit verschillende onderzoeken; eerstejaars studenten vinden hun ouders de belangrijkste begeleider in hun studiekeuzeproces. Bij onze voorlichtingsavond voor ouders verzorgt de Jonge Helden Academie ook sessies voor ouders van studiekiezers waarbij ze ouders handvaten geven bij de begeleiding.